قوشقولار / سونقور باياتی‌لاری سونقور تورکلریندن نئچه بایاتی: – ایمام زاره باغْ لئری، یاشئللی یَرپاغْ لئری. -خدا مرادئم وئرسی، یانئرئم چئراغْ لئری. بئلاغ باشئننه دورمه، بئلاغی بوغ لَندئرمه. -مئنی سَنه وئرمَز له ، قاش گؤزو اؤنَدئرمه. دام نه یاتمی آغ اوغلان، کؤنه‌یی کَتان، اوغلان -أراغلونی آپاردی، بی خَوَر یاتَن اوغلان! آوی …

یئمک‌لر / ییرتیقلی / ییرتیخلی / کلم آشی ییرتیقلی / ییرتیخلی: ییرتیخلی اورمو شهرینه ( اورمیه شهرینه )اؤزل یئمک‌لردن دیر. بو یئمک اورمو کلمی، یاغ سوغان، دویو، یارما، لپه یا پؤلوک (قیرمیز ماش)، جعفری و نانه قوروسو، لیمو سویو یا سوماق دان اولوشور. ایلک باشدا کلمی ییرتیق ییرتیق ائله ییب …

اینانج‌لار / سوپورگه چارماحال تورک‌لری‌نین سوپورگه ایله باغلی اینانجی : سوپورگه بیریسی‌نین تنـینه دَیَرسه گرک تئز سوپورگه‌دن بیر چؤپ قوپاردیب اوستونه توپوروب اوزاغا آتا .بو ایشی گؤرمزسه خسته‌لیکـلر و آغیری، اینجی‌لرین اونا ساری گله‌جگینه اینانیرلار. نفیس سینافر

یئمک‌لر / آغارانتی‌لار / کسیرمه کسیرمه: قاشقایی تورکلرینین آغارانتی لاریندان دیر. آیرانین کسیلمه‌سیندن أله گلیر. کسیرمه یی سیجاق ساج چؤرگی و ساری یاغ (/ آرری یاغ / سایا یاغ) ایلا بیرلیکده یئیرلر. نفیس سینافر

گئییم‌لر/ أل و قول گئییم‌لری / ألجک ألجک : ألین بوتونلویونه گئییلن هر بیچیم و قوماشـدا اولان أل گئییمی‌نین آدی ألجک يا ألدیون دیر. ألجک اوچون أسکی تورکجه‌ده ایشله‌نن آدلار: ایلیک ilik ألجک əlcək ألدیون əldivən ألئک‌لیک əleklik نفيس سينافر

قولچاق‌لار / گلین بالا گلین بالا : گلین بالا موغانین یئرلی قولچاق‌لارینـدان دیر. بو قولچاق آغاج، بئز و دویمه ایله دوزلیر. گلین بالادا ایشله نن بئزلر گنلده ایپک و مخمردن اولار. گلین بالانین پالتارلاری آچیق و گؤز آلیجی بویاقلاردا اولار. بو قولچاغی قیزلارین جئهیزینه بیله قویارمیش‌لار. گلین بالا ایلا آنالار قیزلارینا …

بیتگی‌لر / پیشیک گوه‌نی بو گوه‌نین آدی پیشیک گوه‌نی دیر. بو گوه‌ن گونئی دوغو اوروپادان اورتا آسیایا جان و گونئی آمریکادا گؤرونن بیتگی دیر. گوه‌نه بیر پارا آغیزلاردا کوه‌ن ده دئیرلر. شکیل : عباس حوسئینلو نفیس سینافر

تانیتمالار /تیکیش‌لر / ممقان تیکیشی ممقان تیکیشی :ممقان شهرینه اؤزل تیکیش‌دیر. بو تیکیش اوچون آستار، اورتاسی اوچون کاغاذدان لای، ایپک ایپ ، ایپلیک (ساپ) و اینه گرکیر. أسکی لرده بو تیکیش آرتیقراق آراشقین اؤزرینده تیکیلیرمیش. قیز عاییله‌سی‌ندن کوره‌کنه سووقات اولونورموش. ایندی‌لر بئل باغی، جیلیتقا، بارداق آلتی، پول چانتاسی، میز اؤرتوسو، قاب یاغلیغی …

أمچی‌لیک / کوپه سالماق کوپه سالماق : کؤرَک آغیریسی و سویوق دَیمه آغیری‌لاری اوچون پامبیغی نفته یا آلکولا باتيرانـدان سونرا یاندیریب بیر کوپه یوخسا ایستیکانین ایچینده گزدیریب کؤرک، دال ایلا بئله باسارلار. کوپه سالماقلا دامارلارین گریلیمی آزالیر ، قان دولاشیمی دامارلاردا خیزلانیر. نفیس سینافر

اؤیکولر / سیچان بی اینن پیس‌پیسا خانیم بیر گون وار‌ ایدی بیر گون یوخویدی. بیر سیچان بی اینن بیر پیس‌پیسا خانیم وار‌ ایدی. سیچان بی اینن پیس‌پیسا خانیم توی ائلرلر ! بیر گون پیس‌پیسا سیچانا دییَر : قندیمیز یوخدی (یوخدور) گئت قت (قند) تاپ گتیر. سیچان گئدر خان ائوینه  قند گتیره …